Với đặc điểm tuổi thọ dân số ngày càng tăng nên một số bệnh lý xương khớp người cao tuổi càng hay gặp trong công tác điều trị hàng ngày tại các cơ sở y tế. Trong đó bệnh lý gãy cổ xương đùi do tai nạn sinh hoạt là chấn thương thường gặp ở người lớn tuổi, nếu không được điều trị tích cực sẽ dẫn đến các biến chứng nặng nề như: loét do tỳ đè, tắc mạch, viêm phổi do ứ đọng … gây tàn phế thậm chí tử vong dẫn đến tử vong. Tuy nhiên nhóm bệnh nhân này thường đi kèm với nhiều vấn đề phức tạp như có nhiều bệnh nền (tăng huyết áp, đái tháo đường, loãng xương, sa sút trí tuệ, suy yếu tuổi già…) nên việc lựa chọn phương pháp phẫu thuật, vô cảm, chăm sóc trước sau mổ đòi hỏi phải có một ekip phối hợp nhịp nhàng, chuyên nghiệp và kinh nghiệm chuyên môn tốt để đem lại thành công. Sau đây là một cas lâm sàng khá đặc biệt tại khoa Ngoại Trung tâm Y tế Quy Nhơn.
Bệnh nhân T. T. Đ. 94 tuổi xã Đề Gi, Gia Lai nhập viện ngày 10-12-2025. Vào viện vì sưng đau đùi trái sau tai nạn sinh hoạt. Khám lâm sàng ghi nhận; sưng đau đùi trái, mất vận động chân trái, bàn chân trái xoay ngoài. BN khó thở thường xuyên, tim nhanh, 2 phổi có ran. Cận lâm sàng gồm có: Xquang xương: gãy cổ xương đùi trái Garden IV. Siêu âm tim: Hở van 2 lá, giảm động vách liên thất, nhịp tim không đều, chức năng tâm thu thất trái giảm 42%. Điện tim đồ: thiếu máu cơ tim cục bộ mạn tính.
Trước bệnh cảnh trên tập thể khoa Ngoại nhận định đây là trường hợp gãy cổ xương đùi trái có chỉ định phẫu thuật để phục hồi chức năng vận động sớm, giảm đau cho bệnh nhân và tránh các biến chứng do gãy xương nằm lâu, hơn nữa bệnh nhân và gia đình có nguyện vọng tha thiết muốn phẫu thuật. Tuy nhiên BN rất cao tuổi, nguy cơ phẫu thuật cao, dễ xảy ra biến cố trong và sau mổ do đó cần sự phối hợp đa chuyên khoa. Một cuộc hội chẩn liên viện được tổ chức dưới sự chủ tọa BS Bành Quang Khải, Phó Giám đốc Trung tâm, bs Nguyễn Thành Phó khoa Gây mê hồi sức BVĐK TT tỉnh Gia Lai cùng bs khoa Ngoại, GMHS, HSTC của Trung tâm. Kết luận của hội đồng hội chẩn: Gãy cổ xương đùi trái Garden IV/ Viêm phổi-suy tim EF giảm-bệnh tim thiếu máu cục bộ có chỉ định thay khớp háng bán phần. Sau khi được điều trị nội khoa tích cực 3 ngày, BN được phẫu thuật với ekip gồm: BS Mang Đức Tiến Hoan, trưởng khoa Ngoại, phẫu thuật viên chính, BS Nguyễn Thành (BVĐKTT Gia Lai) gây mê chính cùng bs khoa Ngoại, Hồi sức cấp cứu. BN được thay khớp háng bán phần bipolar không xi măng. Cuộc phẫu thuật tiến hành trong vòng 90 phút, nhanh gọn chính xác, an toàn. Sau mổ được theo dõi sát tại khoa Hồi sức tích cực, từ ngày thứ 4, bệnh nhân bắt đầu tập đi với sự hỗ trợ của dụng cụ. Sau 8 ngày, Ekip phẫu thuật đánh giá tỉnh trạng lâm sàng ổn định, đã vận động đi lại chủ động với dụng cụ hỗ trợ, vết mổ lành, bệnh xuất viện trong niềm vui khôn xiết của bệnh nhân và gia đình.
Qua cas bệnh này cho thấy năng lực làm chủ kỹ thuật phẫu thuật thay khớp háng, sự phối hợp nhịp nhàng, hiệu quả giữa các chuyên khoa trong chẩn đoán, gây mê hồi sức, phẫu thuật và chăm sóc sau mổ, cùng với sự hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật bài bản, đã góp phần mang lại thành công cho một ca phẫu thuật lớn trên bệnh nhân rất cao tuổi, nhiều bệnh nền tại tuyến y tế cơ sở.
BSCKII BÀNH QUANG KHẢI – Phó Giám đốc TTYT Quy Nhơn
